Shihan Nagashima, WKO Thailand Branch Chief เยี่ยม IMAC Dojo: ประวัติ การลุกนั่ง แรงใน Kihon และตันเถียน

วันนั้นไม่ใช่การสอบ แต่เป็นการที่ Shihan แวะมาเยี่ยมโดโจและสอนสั้น ๆ ประมาณ 40 นาที ในช่วงคลาสคาราเต้วันศุกร์ของเรา คนในห้องมีตั้งแต่สายส้มที่เพิ่งผ่านการสอบไปจนถึงครูของโดโจ

ท่านเลือกสอนสามเรื่อง คือการลุกนั่ง การใช้แรงในการฝึก Kihon และการควบคุมตันเถียนเพื่อการต่อสู้จริง ผมจะเล่าทีละเรื่องตามที่เห็นในห้อง โดยไม่แต่งเติมคำพูดของท่านเกินกว่าที่ผมจดได้

เรื่องแรกที่ท่านสอนคือการนั่งลงและลุกขึ้นในโดโจ ท่านบอกว่าการลุกนั่งต้องทำให้ถูกต้องตามหลัก Budo และศิลปะการต่อสู้ญี่ปุ่นทุกแขนงก็ใช้วิธีเดียวกัน หลักคิดคือให้สมมติว่ามีดาบซามูไรอยู่ด้านซ้าย เวลานั่งจึงลงด้วยเข่าซ้ายก่อนแล้วตามด้วยเข่าขวา ส่วนเวลาลุกให้ยืนด้วยขาขวาก่อนแล้วค่อยตามด้วยขาซ้าย ธรรมเนียมข้อนี้ในวิชาบูโดญี่ปุ่นเรียกว่า 左座右起 (ซาซะอูกิ) คำว่า Budo ในความหมายเต็ม ผมเคยอธิบายไว้ในบทความ บูโดคืออะไร ศิลปะการต่อสู้ญี่ปุ่นมีอะไรบ้าง

ในบทความเรื่อง จิตวิญญาณบูโดในโดโจคาราเต้ญี่ปุ่น ผมเคยเขียนถึงธรรมเนียมการนั่งเซซะจากประสบการณ์ที่ไปฝึกกับเพื่อนชาวญี่ปุ่น วันนี้นักเรียนของเราได้เห็นสิ่งเดียวกันจากผู้กำกับสายการฝึกของตัวเองโดยตรง ซึ่งมีน้ำหนักมากกว่าที่ผมเขียนไว้หลายเท่า

เรื่องที่สองคือการใช้แรงในการฝึก Kihon ท่านเน้นที่ Hikite (引き手) คือมือที่ดึงกลับมาที่สีข้าง การดึงมือกลับอย่างรวดเร็วช่วยส่งแรงบิดจากสะโพกและลำตัวเข้าไปในท่า ทำให้หมัดที่ต่อยออกไป (Tsukite) พุ่งแรงและเร็วขึ้นตามหลักแรงกิริยาและแรงปฏิกิริยา อีกจุดที่ท่านย้ำคืออย่าเกร็งแรงตั้งแต่เริ่มต่อยหรือเริ่มป้องกัน ให้ปล่อยแขนเดินทางไปก่อน แล้วค่อยระเบิดพลังตอนใกล้ถึงเป้า

ผมคิดว่านี่คือเหตุผลที่โดโจของเราวางโครงสร้างหลักสูตรคาราเต้ให้ Kihon อยู่ในทุกคลาส ไม่ว่าจะเป็นคลาสหลักหรือคลาส Kata เพราะเมื่อพื้นฐานถูกแก้ทีละจุดแบบนี้ ทุกอย่างที่ต่อยอดจากมันจะเปลี่ยนตามไปด้วย

เรื่องที่สามคือตันเถียน หรือที่ญี่ปุ่นเรียกว่า 丹田 (ทันเด็น) จุดศูนย์กลางของร่างกายบริเวณใต้สะดือ ท่านสอนการหายใจเพื่อเก็บพลังไว้ที่จุดนี้ พร้อมกับบริหารกล้ามเนื้อหน้าท้องไปด้วย แล้วสอนการหายใจแบบ Ibuki โดยย้ำว่า Ibuki ไม่ใช่แค่การออกเสียง แต่คือการควบคุมลมหายใจเข้าและออกให้ได้ตามที่ต้องการ

หลังจากนั้นท่านสาธิตเป็นคู่ในระยะประชิด ให้เห็นว่าลมหายใจและหน้าท้องที่คุมไว้ได้ทำงานอย่างไรเมื่อถูกดันจริง นักเรียนผู้ใหญ่ในห้องพูดถึงส่วนนี้มากที่สุดหลังคลาส เพราะเป็นสิ่งที่รู้สึกได้ทันทีในร่างกายตัวเอง

ช่วงท้ายของวันคือสิ่งที่นักเรียนหลายคนรอมาตั้งแต่เดือนสิงหาคม การสอบเลื่อนสายครั้งที่ 2 ของปี จัดขึ้นเมื่อวันศุกร์ที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2569 โดย Shihan ร่วมเป็นกรรมการสอบผ่าน Google Meet จากประเทศญี่ปุ่น วันนี้ท่านนำสายและใบประกาศตัวจริงมามอบด้วยมือของท่านเอง ทีละคน พร้อมคำนับตอบทุกครั้ง

สำหรับนักเรียน ความต่างระหว่างการรับสายจากครูในโดโจกับการรับจากมือของ Branch Chief โดยตรงนั้นชัดเจน มันคือการยืนยันว่าสายที่คาดอยู่เชื่อมกับระบบการสอบของ WKO จริง ไม่ใช่สายที่โดโจตั้งขึ้นเอง

ก่อนจะเล่าต่อว่าวันนั้นบอกอะไรเกี่ยวกับโดโจของเรา ขอเล่าประวัติของท่านสักหน่อย เพราะหลายคนที่มาเรียนคาราเต้กับเราไม่เคยรู้เลยว่าคนที่นั่งเป็นกรรมการสอบให้ตัวเองผ่านอะไรมาบ้าง ข้อมูลในส่วนนี้ผมเอามาจากหน้าประวัติของท่านบนเว็บไซต์โดโจที่ชิซูโอกะ (永島文秋師範の経歴) และจากหน้าประกาศของ WKO เอง ไม่ได้แต่งเติม

Shihan Fumiaki Frank Nagashima ชื่อญี่ปุ่นเขียนว่า 永島文秋 (นางาชิมะ ฟุมิอากิ) เกิดวันที่ 25 ตุลาคม 1958 ที่เมืองอิวาตะ จังหวัดชิซูโอกะ เมษายน 1977 พอเข้ามหาวิทยาลัยเคโอ (慶応大学) ท่านก็เดินไปเคาะประตูสำนักงานใหญ่ 極真会館 (เคียวคุชินไคคัง) ที่อิเคะบุคุโระในโตเกียวทันที แล้วเข้าเป็นศิษย์สาขาคานางาวะ (神奈川支部) การสอบเลื่อนสายครั้งแรกในชีวิตของท่าน คนที่นั่งเป็นกรรมการคือ 大山倍達総裁 (โซไซ มัส โอยามะ) ผู้ก่อตั้งเคียวคุชินเอง

ระหว่างเรียน ท่านตั้งชมรมคาราเต้เคียวคุชินขึ้นในมหาวิทยาลัยเคโอ สี่ปีต่อมาชมรมได้รับการรับรองเป็นชมรมกีฬาของมหาวิทยาลัย (極真空手部) และท่านเป็นกัปตันคนแรก (初代主将) ฤดูใบไม้ผลิปี 1981 โซไซ โอยามะ มาบรรยายที่มหาวิทยาลัย ชมรมจัดการแสดงสาธิต (演武会) ต่อหน้าท่าน และ Shihan Nagashima แสดงเตะ 回し蹴り (มาวาชิเกริ) ฟันขวดสาเกขนาดหนึ่งโช (一升瓶) ให้ขาด รูปถ่ายวันนั้นยังอยู่บนเว็บของท่าน

กรกฎาคม 1981 ท่านผ่านการต่อสู้ต่อเนื่องสิบคน (十人組手 — จูนินคุมิเตะ) ซึ่งเป็นด่านสุดท้ายของการสอบสายดำในเคียวคุชิน และได้สายดำดั้ง 1 (初段) ปีสุดท้ายของชีวิตนักศึกษา ท่านลงแข่ง 第13回全日本選手権大会 (ออลเจแปนครั้งที่ 13) รายการใหญ่ที่สุดของเคียวคุชินในญี่ปุ่น

เมษายน 1982 ท่านเข้าทำงานที่ ヤマハ発動機 (ยามาฮ่ามอเตอร์) ที่บ้านเกิดเมืองอิวาตะ และย้ายสังกัดมาสาขาชิซูโอกะของเคียวคุชินไคคัง งานบริษัทส่งท่านไปประจำต่างประเทศหลายรอบ และทุกรอบท่านเปิดโดโจตามไปด้วย

ปี 1988 ถึงมีนาคม 1994 ท่านประจำอยู่ที่อินโดนีเซีย รับหน้าที่หัวหน้าโดโจสาขาย่อยจาการ์ตา (ジャカルタ分支部長) ภายใต้ Shihan Sujoto หัวหน้าสาขาอินโดนีเซีย ช่วงนั้นท่านสอบได้ดั้ง 2 (弐段) ปี 1991 และดั้ง 3 (参段) ปี 1993 ทั้งสองครั้งสอบที่อินโดนีเซีย

เมษายน 1994 ย้ายไปเนเธอร์แลนด์ เป็นหัวหน้าโดโจสาขาย่อยอัมสเติลเฟน (アムステルフェーン分支部長) ภายใต้หัวหน้าสาขาเนเธอร์แลนด์ และได้ฝึกกับ Michel Wedel ซึ่งเว็บของท่านบรรยายไว้ว่าเป็นนักคาราเต้ที่แข็งแกร่งที่สุดของยุโรปในยุคนั้น ท่านอยู่ที่นั่นจนถึงมกราคม 2001 จึงกลับญี่ปุ่น

กลับถึงญี่ปุ่นมกราคม 2001 ท่านเริ่มจากตั้งชมรมคาราเต้ในบริษัทยามาฮ่า แล้วขยายออกมาเป็น 極真空手磐田道場 (โดโจอิวาตะ) เปิดให้คนทั่วไปในปีเดียวกัน ธันวาคม 2001 โดโจได้รับการรับรองเป็นโดโจในสังกัดตรงของสำนักงานใหญ่ (本部直轄)

กรกฎาคม 2003 องค์กรเคียวคุชินไคคังสายของ 緑健児 (มิโดริ เคนจิ) เปลี่ยนชื่อเป็น 全世界空手道連盟新極真会 หรือ WKO Shinkyokushinkai ซึ่งเป็นองค์กรที่ IMAC Dojo สังกัดทุกวันนี้ โดโจของท่านจึงกลายเป็น 静岡西部永島道場 และวันที่ 1 สิงหาคม 2005 ได้รับการรับรองเป็นสาขาชิซูโอกะตะวันตก (静岡西支部) ท่านรับตำแหน่งหัวหน้าสาขา (支部長) ตั้งแต่นั้น

เมษายน 2015 สาขาเปลี่ยนชื่อเป็นสาขาชิซูโอกะ (静岡支部) เว็บของท่านบันทึกว่าสิบปีหลังได้เป็นสาขา โดโจขยายจากโดโจแรกที่ชิมาดะเป็น 16 แห่ง ท่านยังเป็นประธานชมรมศิษย์เก่าคาราเต้เคียวคุชินของมหาวิทยาลัยเคโอ และทำงานกับยามาฮ่าจนเกษียณในเดือนตุลาคม 2018

จุดที่เชื่อมท่านกับประเทศไทยคือปี 2009 ถึง 2013 ยามาฮ่าส่งท่านมาประจำที่ไทย และเหมือนทุกครั้ง ท่านเปิดโดโจที่กรุงเทพฯ ทันที นั่นคือโดโจทองหล่อ โดโจแรกของท่านในไทย ปี 2011 สำนักงานใหญ่ WKO แต่งตั้งท่านเป็น Branch Chief ประจำประเทศไทย (タイ国支部長) ควบกับตำแหน่งหัวหน้าสาขาชิซูโอกะ และท่านยังควบสองตำแหน่งนี้อยู่จนถึงวันนี้ บินไปกลับญี่ปุ่นกับไทยเพื่อดูแลมาตรฐานทั้งสองฝั่ง

มิถุนายน 2013 ท่านสอบผ่านดั้ง 4 (四段) ในการสอบระดับภูมิภาคเอเชียที่กัวลาลัมเปอร์ โดยมี 緑健児代表 ประธาน WKO เป็นกรรมการ รายงาน World Karate Report ของ WKO ฉบับนั้น เขียนถึงท่านว่าเป็นผู้ดูแลทั้งสาขาชิซูโอกะตะวันตกและสาขาประเทศไทย และชมนักกีฬาจากไทยที่ท่านพามาแข่ง พฤศจิกายน 2015 ท่านได้รับตำแหน่งรองประธาน (副代表) สหพันธ์ WKO ภูมิภาคเอเชีย ซึ่งมีสมาชิก 21 ประเทศ ในฐานะหัวหน้าสาขาประเทศไทย พฤศจิกายน 2019 เลื่อนเป็นดั้ง 5 (五段) โดยการเสนอชื่อจากภูมิภาคเอเชีย และปัจจุบันรายชื่อสาขาอย่างเป็นทางการของ WKO ทั้งหน้าญี่ปุ่นและหน้าเอเชียระบุท่านเป็น 6th Dan (ดั้ง 6)

พฤศจิกายน 2024 สาขาประเทศไทยภายใต้ท่านเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันคัดเลือกระดับเอเชียที่กรุงเทพฯ เพื่อคัดนักกีฬาไปแข่งชิงแชมป์โลกฟูลคอนแทกต์ครั้งที่ 1 ที่โตเกียว วันที่ 31 พฤษภาคม ถึง 1 มิถุนายน 2025 ก่อนงาน ท่านเข้าพบเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย 大鷹正人 (โอตากะ มาซาโตะ) พร้อมนักแสดงชาวญี่ปุ่นในไทย 佐野ひろ (ซาโนะ ฮิโระ) และได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นทางการจากสถานทูต ประธาน WKO เขียนถึงงานนี้ในสารประจำเดือนธันวาคม 2024 ว่าเป็นการแข่งขันระดับเอเชียที่ Shihan Fumiaki Nagashima, Branch Chief ประเทศไทย เป็นผู้จัด

บนเว็บของท่านมีหัวข้อ 座右の銘 (ซะยู โนะ เม — คติประจำใจ) สี่ข้อ ผมแปลตามที่ท่านเขียนอธิบายเอง ไม่ได้ตีความเพิ่ม

• 我以外皆師也 (วาเระ อิไง มินะ วางะ ชิ นาริ — ทุกคนนอกจากตัวเราคือครู) ท่านบอกว่าจะสอนและฝึกคาราเต้ด้วยความเชื่อว่าทุกคน ตั้งแต่เด็กถึงผู้ใหญ่ มือใหม่ถึงรุ่นเก๋า ผู้หญิงผู้ชาย ล้วนเป็นครูของตัวเองได้
• 石上十年 (อิชิ โนะ อุเอะ นิ โมะ จูเน็น — สิบปีบนก้อนหิน) เป็นคำที่ 大山倍達総裁 เขียนให้ท่านบนกระดาษชิกิชิ ท่านอธิบายว่าไม่มีอะไรสำเร็จง่าย ๆ ต้องตั้งใจอดทนไม่ใช่สามปี แต่ราวสิบปี
• 文武両道 (บุมบุ เรียวโด — บุ๋นและบู๊ควบคู่กัน) ท่านตีความว่า บุ๋นคืองาน บู๊คือคาราเต้ ทำสองอย่างให้ไปด้วยกันแบบเกลียวที่พันกันขึ้นไป คือภาพของคนที่สมบูรณ์ในสังคมสมัยใหม่ ทำอย่างเดียวถือว่ายังไม่ครบ
• 継続は力也 (เคโซคุ วะ ชิคาระ นาริ — ความต่อเนื่องคือพลัง) ข้อนี้ท่านฝากถึงนักเรียนโดโจเป็นพิเศษ ถ้าไม่ยอมแพ้และทำต่อด้วยจิตใจแบบ 押忍 (โอสึ) ทุกคนได้สายดำแน่ และเส้นทางใหม่จะเปิดออก ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลอะไรก็ขออย่าเลิกฝึกคาราเต้

ผมเคยเขียนเรื่อง เส้นทางของ Shinkyokushin จากญี่ปุ่นสู่ประเทศไทย ไว้แล้ว สรุปสั้น ๆ คือ WKO ให้ Branch ระดับประเทศแก่ประเทศไทยหนึ่งแห่ง และ Shihan Nagashima คือ Branch Chief ของ Branch นั้นตั้งแต่ปี 2011 หน้าสาขาเอเชียของ WKO ระบุชื่อท่านไว้ในรายการประเทศไทย

ภายใต้ท่านมีโดโจสองแห่งในกรุงเทพฯ โดโจทองหล่อคือโดโจแรกที่ท่านเปิดเอง ส่วน IMAC Dojo ที่ลาดพร้าว 101 คือโดโจแห่งที่สองภายใต้การกำกับเดียวกัน ผมได้เปิด IMAC Dojo ด้วยความไว้วางใจที่ท่านมอบให้ หลังจากครอบครัวผมฝึกกับสายนี้มาหลายปีจนได้สายดำครบทุกคน ทั้งสองโดโจฝึกหลักสูตรเดียวกัน สอบด้วยระบบเดียวกัน และคนที่นั่งเป็นกรรมการสอบทุกรอบคือท่าน ปีละสามครั้ง ถ้าไม่ได้บินมาเอง ท่านสอบผ่าน Google Meet จากญี่ปุ่น รอบ 21 สิงหาคมที่ผ่านมาก็สอบแบบนั้น และวันที่ 18 กันยายนท่านก็มามอบสายด้วยมือของท่านเอง พูดให้สั้นที่สุด ผู้ที่รับรองมาตรฐานของ IMAC Dojo และผลักดันให้โดโจนี้เกิดขึ้นได้ คือท่าน

วันนี้ทำให้ประโยคนั้นไม่ใช่แค่ตัวหนังสือบนเว็บไซต์ นักเรียนที่ IMAC Dojo ลาดพร้าว 101 ฝึกตามมาตรฐานที่ท่านกำกับ สอบด้วยระบบของ WKO และรับสายจากมือของท่านเอง หากสนใจเริ่มเรียน ดูตารางและค่าเรียนได้ก่อน แล้วสอบถามรอบที่เหมาะกับคุณทาง LINE Official