10 พยัคฆ์กวางตุ้ง ที่ 4: หวงฉีอิง (黄麒英) พ่อหวงเฟยหง กับความจริงของ "เท้าไร้เงา"
หวงฉีอิงคือพยัคฆ์ตัวที่ 4 ของ 10 พยัคฆ์กวางตุ้ง และเป็นพ่อกับครูคนแรกของหวงเฟยหง พิพิธภัณฑ์ฝอซานยืนยันว่าเขาเสียชีวิตปี 1886 แต่เรื่องเล่าส่วนใหญ่ ทั้งครูลู่อาไฉ่ เงินเดือนครูฝึกทหาร และฉายาเท้าไร้เงา มาจากงานเขียนรุ่นหลัง บทความนี้แยกหลักฐานออกจากตำนาน และเล่าเรื่องหวงเฟยหงตัวจริงไว้ด้วย

โดย
ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (Phoenix)สายดำดั้ง 2 คาราเต้ชินเคียวคุชิน · ผู้ก่อตั้งและครูศิลปะการต่อสู้ IMAC Dojoอัปเดต 25 ต.ค. 2569
ตรวจทานโดย Ryu · Shaolin ระดับอาจารย์ · มวยหย่งชุนระดับอาจารย์ สายตรงในสายสืบทอดของอาจารย์ยิปมัน
- ผู้เขียน
- ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (Phoenix)
- เผยแพร่
- ปรับปรุงล่าสุด
- ตรวจทานโดย
- Ryu ·
- แหล่งข้อมูล
- 31
- เวลาอ่าน
- 17 นาที
ร่างบทความบางส่วนใช้เครื่องมือ AI ช่วยเรียบเรียง แต่ผู้เขียนที่ระบุชื่อเป็นผู้อ่าน แก้ และตัดสินว่าจะเผยแพร่อะไร นโยบายกองบรรณาธิการ
คำตอบสั้น ๆ
หวงฉีอิง (黄麒英 กวางตุ้ง Wong Kei-ying) เป็นครูมวยหงเฉวียนชาวซีเฉียว อำเภอหนานไห่ มณฑลกวางตุ้ง อยู่ในลำดับที่ 4 ของรายชื่อ 10 พยัคฆ์กวางตุ้ง และเป็นพ่อกับครูคนแรกของหวงเฟยหง พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าเขาเสียชีวิตด้วยโรคในปี 1886 ส่วนปีเกิดไม่ทราบแน่ชัด เรื่องที่ลู่อาไฉ่รับเป็นศิษย์เป็นเรื่องเล่า ฉายาเท้าไร้เงาเป็นฉายาที่เว็บและหนังให้ ไม่มีบันทึกว่าเขาคิดวิชานี้ขึ้น และร้านเป่าจือหลินเป็นของหวงเฟยหง ซึ่งเปิดหลังพ่อเสียชีวิต
สรุปประเด็นสำคัญ
- หวงฉีอิงเป็นพยัคฆ์ตัวที่ 4 ในรายชื่อ 10 พยัคฆ์กวางตุ้ง และเป็นพ่อกับครูคนแรกของหวงเฟยหง
- พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงฉีอิงเสียชีวิตด้วยโรคในปี 1886 ส่วนปีเกิดไม่ทราบแน่ชัด
- เรื่องลู่อาไฉ่รับเป็นศิษย์ เงินเดือนครูฝึกทหาร และร้านสมุนไพร เป็นเรื่องเล่าที่ยังไม่มีเอกสารร่วมสมัยรองรับ
- สายเล่าเก่าที่สุดที่พบบอกว่าหวงเฟยหงได้วิชาเท้าไร้เงามาจากครูมวยอีกคน ไม่ได้มาจากพ่อ
- เป่าจือหลินเป็นร้านยาและคลินิกกระดูกของหวงเฟยหง เปิดหลังหวงฉีอิงเสียชีวิต
ถ้าถามคนไทยว่ารู้จักพ่อของหวงเฟยหงไหม หลายคนจะนึกถึงภาพพ่อในหนังฮ่องกง ครูมวยเคร่งขรึมที่สอนลูกให้ยืนม้า และบางเรื่องก็ให้พ่อเป็นเจ้าของวิชาเท้าไร้เงา แต่เมื่อตามหาเอกสารจริง ผมพบว่าข้อมูลที่ยืนยันได้ของหวงฉีอิงมีน้อยกว่าที่คิดมาก
หวงฉีอิง (黄麒英) เป็นพยัคฆ์ตัวที่ 4 ในชุด [10 พยัคฆ์กวางตุ้ง](/th/blog/ten-tigers-kungfu) และเป็นคนที่มีหลักฐานดีที่สุดในกลุ่ม แต่หลักฐานที่ดีที่สุดนั้นก็บอกได้แค่ไม่กี่เรื่อง คือเขาเป็นพ่อและครูคนแรกของหวงเฟยหง และเสียชีวิตในปี 1886 เรื่องที่เหลือส่วนใหญ่มาจากงานเขียนรุ่นหลัง
บทความนี้ผมแยกหลักฐานออกจากตำนานทีละเรื่อง และเพราะชีวิตของหวงฉีอิงแยกไม่ออกจากลูกชาย ผมจึงเล่าเรื่องหวงเฟยหงตัวจริงไว้ในบทความเดียวกัน ชื่อจีนผมเขียนตามเสียงจีนกลาง และใส่ชื่อกวางตุ้งในวงเล็บเมื่อช่วยให้จำได้ง่ายขึ้น
สารบัญบทความ
ข้อมูลด่วนหวงฉีอิง
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| ชื่อ | 黄麒英 จีนกลางอ่านว่า หวงฉีอิง กวางตุ้งอ่านว่า Wong Kei-ying |
| ลำดับในสิบพยัคฆ์ | ที่ 4 ตามรายชื่อที่ใช้กันมากที่สุด รายชื่อฉบับนิยายของ 我是山人 มีหวงเฟยหงผู้เป็นลูกอยู่ด้วย |
| ปีเกิด–ปีตาย | ไม่ทราบปีเกิดแน่ชัด (บางแหล่งว่าราว 1810–1815) เสียชีวิตด้วยโรคปี 1886 ตามพิพิธภัณฑ์ฝอซาน |
| ภูมิลำเนา | ซีเฉียว (西樵) อำเภอหนานไห่ (南海) ปัจจุบันอยู่ในเขตหนานไห่ นครฝอซาน |
| ครู | ลู่อาไฉ่ (陆阿采) ตามเรื่องเล่า ไม่มีเอกสารร่วมสมัย |
| สายวิชา | หงเฉวียน (洪拳 กวางตุ้ง Hung Kuen) |
| ฉายาในรายชื่อ | อู๋อิ่งเจี่ยว (无影脚 เท้าไร้เงา) เป็นฉายาจากเว็บและหนัง ไม่มีบันทึกว่าเขาคิดวิชานี้ |
| ลูกชายและศิษย์ | หวงเฟยหง (黄飞鸿 กวางตุ้ง Wong Fei-hung) เกิดปี 1847 (บางแหล่งว่า 1856) เสียชีวิต 17 เมษายน 1925 |
| ภาพถ่าย | ไม่มีภาพถ่ายของหวงฉีอิง ภาพที่อ้างว่าเป็นหวงเฟยหงยังพิสูจน์ไม่ได้ |
| อนุสรณ์ | หอรำลึกหวงเฟยหงในวัดบรรพชนฝอซาน เปิดปี 2001 |
หวงฉีอิงคือใคร และอยู่ตรงไหนในรายชื่อสิบพยัคฆ์
หวงฉีอิง (黄麒英) อ่านแบบกวางตุ้งว่า Wong Kei-ying ชื่อนี้ในเว็บจีนบางแห่งเขียนผิดเป็น 黄麟英 ซึ่งต้องระวังเวลาค้นข้อมูล ในรายชื่อ 10 พยัคฆ์กวางตุ้งที่ใช้กันมากที่สุด หวงฉีอิงอยู่ลำดับที่ 4 และมักมีฉายาว่าเท้าไร้เงาติดมาด้วย
เรื่องที่น่าสนใจคือ รายชื่อเก่าที่สุดที่ตามได้ ซึ่งอยู่ในคำนำนิยายของนักเขียนฮ่องกงนามปากกา 我是山人 มีทั้งหวงฉีอิงและหวงเฟยหงอยู่ในรายชื่อเดียวกัน โดยมีหวงเฟยหงแทนโจวไท่ ส่วนรายชื่อที่ใช้กันมากในปัจจุบันมีแค่หวงฉีอิง ผมเล่าเรื่องรายชื่อหลายฉบับไว้ในบทความหลัก 10 พยัคฆ์กวางตุ้งคือใคร
ที่สำคัญกว่านั้น คอลัมนิสต์จีนที่ศึกษาเรื่องนี้สรุปว่า เมื่อหนังสือ《广东武术史》ซึ่งเรียบเรียงในทศวรรษ 1980 คัดตัวละครที่แต่งขึ้นออกไป หวงฉีอิงยังเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่ถูกนับเป็นบุคคลจริง ร่วมกับลู่อาไฉ่ หวงเฟยหง และหลินซื่อหรงในสายหงเฉวียน ข้อนี้ผมอ้างผ่านบทความรอง เพราะยังไม่ได้เห็นตัวเล่ม
บ้านเกิดซีเฉียว หนานไห่ และปีเกิดที่ไม่มีใครรู้
แหล่งจีนเขียนตรงกันว่าหวงฉีอิงเป็นชาวซีเฉียว (西樵) อำเภอหนานไห่ (南海) พิพิธภัณฑ์ฝอซานระบุว่าภูมิลำเนาบรรพบุรุษของตระกูลหวงอยู่ที่หมู่บ้านหลู่โจว (禄舟村) เชิงเขาซีเฉียว ต้องแยกให้ออกว่านี่คือภูมิลำเนาของตระกูล ไม่ใช่ที่เกิด พิพิธภัณฑ์เขียนว่าหวงเฟยหงเกิดที่ตัวเมืองฝอซาน ส่วนหวงฉีอิงเอง ไม่มีแหล่งใดบอกว่าเกิดที่ไหนแน่
สมัยราชวงศ์ชิง อำเภอหนานไห่ครอบคลุมทั้งย่านตะวันตกของกวางโจวและเมืองตลาดฝอซาน ปัจจุบันซีเฉียวอยู่ในเขตหนานไห่ นครฝอซาน แหล่งต่าง ๆ จึงเขียนว่าเขาเป็นคนซีเฉียว คนหนานไห่ หรือคนฝอซาน ได้โดยไม่ขัดกัน
เรื่องปีเกิด วิกิพีเดียภาษาจีนให้ปี 1810 โดยไม่มีอ้างอิง ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษให้ราวปี 1815 และติดป้ายว่าต้องการแหล่งอ้างอิง ผมจึงเขียนได้แค่ว่าไม่ทราบปีเกิดแน่ชัด ต่างจากปีเสียชีวิตที่มีหลักฐานดี พิพิธภัณฑ์ฝอซานเขียนไว้ในหน้าครอบครัวหวงเฟยหงว่าหวงฉีอิงผู้เป็นพ่อเสียชีวิตด้วยโรคในปี 1886

จากนักเร่แสดงข้างถนน สู่ศิษย์ลู่อาไฉ่: เรื่องเล่าที่ต้องฟังอย่างระวัง
เรื่องเล่าที่เว็บจีนใช้กันมากที่สุดคือ หวงฉีอิงในวัยหนุ่มยากจน ต้องเร่แสดงวิชามวยตามถนนเพื่อหาเลี้ยงชีพ วันหนึ่งไปแสดงที่ลานหน้าที่ว่าการแม่ทัพ ลู่อาไฉ่ (陆阿采) ครูมวยสายหงเฉวียนผ่านมาเห็นแวว จึงรับเป็นศิษย์และสอนอยู่สิบปี
ผมให้เรื่องนี้เป็นตำนาน เพราะทุกเว็บใช้สำนวนเดียวกันที่ลอกต่อกันมา และยังหาเอกสารร่วมสมัยไม่ได้ ส่วนที่มีหลักฐานกว่าคือการเร่แสดงวิชาและขายยา ซึ่งพิพิธภัณฑ์ฝอซานเขียนไว้ในประวัติหวงเฟยหงว่าตอนอายุ 12 หวงเฟยหงตามพ่อไปเร่แสดงวิชาและขายยา
ยังมีอีกสองฉบับที่ควรรู้ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษเล่าว่าหวงฉีอิงเรียนมวยจากพ่อของตัวเอง ซึ่งเรียนจากลู่อาไฉ่อีกทอดหนึ่ง ข้อนี้มีแหล่งเดียว ส่วนภาพของหวงฉีอิงวัยหนุ่มที่แอบฝึกวิชาเพราะพ่อห้าม มาจากละครโทรทัศน์《南龙北凤》ปี 2006 ไม่ใช่ประวัติ
ลู่อาไฉ่เองก็อยู่ในชั้นตำนานเช่นกัน เรื่องเล่าผูกเขาไว้กับหงซีกวน (洪熙官) ในวงจรตำนานเส้าหลินใต้ ถ้าอยากรู้ว่าตำนานเส้าหลินใต้ต่างจากประวัติอย่างไร อ่านได้ในหมัดใต้ เตะเหนือ เส้าหลินแบ่งสองสาย
ครูฝึกทหารเงินเดือนน้อย กับร้านสมุนไพรในกวางโจว
เรื่องเล่าชุดเดียวกันเล่าต่อว่า หวงฉีอิงได้เป็นครูฝึกมวยให้ทหารในกองของแม่ทัพประจำกวางตุ้ง แต่ได้เงินเดือนเพียง 3 ตำลึง 6 สลึง (三两六钱) ไม่พอเลี้ยงครอบครัว จึงเปิดร้านสมุนไพรสดเสริมรายได้ ข้อความชุดเดียวกันระบุว่าร้านอยู่ที่ถนนจิ้งหย่วน (靖远街) ย่านตะวันตกของกวางโจว
ผมให้เรื่องนี้เป็นแหล่งเดียว เพราะข้อความทุกที่ใช้สำนวนภาษาจีนโบราณชุดเดียวกัน แม้แต่หน้าประวัติบุคคลบนเว็บของรัฐบาลท้องถิ่นก็ใช้ข้อความนี้ และยังไม่พบต้นฉบับ คำว่า "แม่ทัพ" ในเรื่องเล่า น่าจะหมายถึงแม่ทัพกองแปดธงที่ราชสำนักชิงตั้งประจำกวางโจว แต่ยังไม่พบเอกสารที่ยืนยันชื่อตำแหน่งตรงตัว ผมจึงไม่แปลเป็นชื่อคน และไม่นำเงินเดือนนี้ไปเทียบกับค่าครองชีพ เพราะยังไม่มีตัวเลขเปรียบเทียบที่มีแหล่ง


"เท้าไร้เงา" เป็นของใครกันแน่
ในรายชื่อสิบพยัคฆ์บนเว็บ หวงฉีอิงมักมีฉายาว่า อู๋อิ่งเจี่ยว (无影脚 เท้าไร้เงา) แต่เมื่อตามหาที่มา ผมพบว่าไม่มีแหล่งสายวิชาใดบอกว่าหวงฉีอิงคิดวิชานี้ขึ้น เว็บรายชื่อบางแห่งยังเขียนชื่อพ่อลูกคู่กันไว้ข้างฉายานี้ ซึ่งชี้ว่าฉายาติดมาจากชื่อเสียงของหวงเฟยหงในหนัง
สายเล่าเก่าที่สุด: หวงเฟยหงแลกวิชามา
บทความของ 徐帆 ที่ตัดมาจากหนังสือ《技击百年》สรุปงานเขียนของ 朱愚斋 (จูอวี๋จาย) ศิษย์สายหลินซื่อหรง ไว้ว่าหวงเฟยหงได้วิชาเท้าไร้เงาจากการแลกวิชากับครูมวยชื่อซ่งฮุยถัง (宋辉镗) หวงเฟยหงสอนหมัดพยัคฆ์และหมัดลวดเหล็กให้ซ่ง ส่วนซ่งสอนเท้าไร้เงาให้หวง นี่ยังเป็นเรื่องเล่า แต่เป็นสายเล่าที่เก่าที่สุดที่ผมพบ และไม่มีหวงฉีอิงอยู่ในเรื่องเลย
ครูหงเฉวียนอธิบายว่าเป็นการหลอกบนแล้วเตะล่าง
บทความเดียวกันเล่าว่า ครูหงเฉวียนสายหลินซื่อหรงอธิบายว่า เท้าไร้เงาไม่ใช่ท่าลึกลับ แต่เป็นการใช้มือหลอกระดับบน แล้วเตะต่ำอย่างฉับพลัน จนคู่ต่อสู้มองไม่ทันว่าเท้ามาจากไหน เป็นส่วนหนึ่งของชุดเทคนิคในหงเฉวียนสายหวงเฟยหง ไม่ใช่การลอยตัวเตะต่อเนื่องหลายครั้ง
ภาพลอยตัวเตะมาจากหนัง
ภาพ "เท้าไร้เงาแห่งฝอซาน" ที่ลอยตัวเตะต่อเนื่อง บทความจีนเขียนตรง ๆ ว่าต้องยกเครดิตให้ผู้กำกับฉีเคอะ (徐克 Tsui Hark) จากชุดหนังหวงเฟยหงในทศวรรษ 1990 ส่วนหนังที่ผูกเท้าไร้เงากับหวงฉีอิงโดยตรง คือหนังโทรทัศน์ปี 2016 ของ HBO Asia ชื่อ《擎天无影脚黄麒英》(Master of the Shadowless Kick: Wong Kei-ying) ซึ่งเป็นเรื่องแต่ง
สรุปได้ว่า เท้าไร้เงาเป็นฉายาที่เว็บและหนังให้หวงฉีอิง ไม่ใช่วิชาที่มีบันทึกว่าเขาคิดขึ้น ถ้าสนใจว่ามวยหงเฉวียนใช้มือและนิ้วอย่างไรจริง อ่านได้ในท่านิ้วของมวยหงเฉวียน
หวงเฟยหงตัวจริง: ลูกชายที่ดังกว่าพ่อ
ชีวิตของหวงฉีอิงแยกไม่ออกจากลูกชาย หวงเฟยหง (黄飞鸿 กวางตุ้ง Wong Fei-hung) และหวงเฟยหงเป็นคนที่มีหลักฐานมากกว่าพ่อมาก แหล่งที่น่าเชื่อถือที่สุดคือหน้าเว็บ "佛山黄飞鸿" ที่พิพิธภัณฑ์ฝอซานทำไว้ ซึ่งปัจจุบันอ่านได้จากคลัง Wayback Machine
ชื่อจริงและปีเกิดที่แหล่งขัดกัน
พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงมีชื่อเดิมว่า 黄锡祥 ชื่อรองว่า 达云 ส่วนปีเกิดมีสองชุด
| แหล่ง | ปีเกิด |
|---|---|
| วิกิพีเดียภาษาจีน และแหล่งส่วนใหญ่ | 1847 (รัชศกเต้ากวงปีที่ 27 เดือน 7 วัน 9 ตามปฏิทินจันทรคติ) |
| หน้าประวัติของพิพิธภัณฑ์ฝอซาน | 1856 (รัชศกเสียนเฟิงปีที่ 6 เดือน 7 วัน 9 ตามปฏิทินจันทรคติ) |
ผมจึงเขียนว่าเกิดปี 1847 และบอกไว้ว่าบางแหล่ง รวมถึงพิพิธภัณฑ์ฝอซานเอง ว่าปี 1856 ส่วนวันเกิด "9 กรกฎาคม 1847" ที่เห็นในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษและภาษาไทย เกิดจากการเอาวันตามปฏิทินจันทรคติ (เดือน 7 วัน 9) ไปใส่เป็นวันตามปฏิทินสากล ซึ่งไม่ถูกต้อง
วัยเด็กกับพ่อ และหมัดลวดเหล็กจากศิษย์เถี่ยเฉียวซาน
พิพิธภัณฑ์ฝอซานเล่าลำดับชีวิตช่วงต้นไว้ชัด หวงเฟยหงเริ่มเรียนมวยกับพ่อตอนอายุหกขวบ ตามพ่อเร่แสดงวิชาและขายยาตอนอายุ 12 และตอนอายุ 13 ได้พบหลินฝูเฉิง (林福成) ศิษย์ของเถี่ยเฉียวซาน ที่สอนหมัดลวดเหล็ก (铁线拳) และอาวุธลูกตุ้มเหวี่ยงให้ เส้นนี้ทำให้หวงเฟยหงเป็นศิษย์หลานของเหลียงคุน หรือเถี่ยเฉียวซาน พยัคฆ์ตัวที่ 10 ซึ่งเป็นเส้นเชื่อมระหว่างสิบพยัคฆ์ที่มีหลักฐานดีที่สุด
ตอนอายุ 16 หวงเฟยหงเปิดสำนักมวยของตัวเองที่ย่านซีกวาน กวางโจว ศิษย์ส่วนใหญ่เป็นคนงานโลหะและพ่อค้าเร่ ตามบันทึกของพิพิธภัณฑ์ฝอซาน
เป่าจือหลิน: ร้านของลูก ไม่ใช่ของพ่อ
เป่าจือหลิน (宝芝林 กวางตุ้ง Po Chi Lam) คือร้านยาและคลินิกกระดูกที่คนรู้จักจากหนัง พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเป็นคนเปิดร้านนี้ที่ถนนเหรินอัน (仁安街) กวางโจว หลังพ่อเสียชีวิตในปี 1886 แต่วิกิพีเดียทั้งภาษาจีนและภาษาอังกฤษกลับเขียนว่าหวงฉีอิงเป็นคนเปิด ผมให้น้ำหนักกับพิพิธภัณฑ์ เพราะเป็นแหล่งสถาบันและลำดับเวลาตรงกัน
ปัจจุบันชื่อเป่าจือหลินถูกใช้เป็นชื่อแบรนด์ยาและร้านค้าหลายราย ซึ่งไม่ใช่กิจการที่สืบทอดจากร้านเดิมโดยตรง
หลิวหย่งฟู่และกองทัพธงดำ: สิ่งที่มีหลักฐาน กับเรื่องที่ยังน่าสงสัย
วิกิพีเดียภาษาจีนเล่าว่าปี 1888 หวงเฟยหงรักษาขาให้หลิวหย่งฟู่ (刘永福) ผู้นำกองทัพธงดำ แล้วได้เป็นแพทย์ทหารและครูฝึกในกองของหลิว ข้อนี้มาจากแหล่งรอง แต่เข้ากับเส้นเวลา เพราะหลิวหย่งฟู่ได้รับตำแหน่งทหารในกวางตุ้งหลังสงครามจีน–ฝรั่งเศสปี 1884–1885 ส่วนเรื่องที่หวงเฟยหงตามหลิวไปรบญี่ปุ่นที่ไต้หวันในปี 1895 วิกิพีเดียภาษาจีนเองเขียนว่าสงสัยว่าคนรุ่นหลังแต่งเพิ่ม ผมจึงไม่เขียนเรื่องนี้เป็นประวัติ

ลูกชายถูกฆ่า ไฟไหม้ปี 1924 และบั้นปลาย
พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงมีภรรยาสี่คน คนสุดท้ายคือม่อกุ้ยหลาน (莫桂兰) และบันทึกว่าในปี 1919 ลูกชายชื่อหวงฮั่นเซิน (黄汉森) ถูกลอบฆ่าที่เมืองอู๋โจว ส่วนตัวละคร "น้าสิบสาม" ในหนังเป็นตัวละครสมมติ ไม่ใช่ภรรยาจริง
ปี 1924 เกิดไฟไหม้ใหญ่ในย่านซีกวาน ระหว่างที่รัฐบาลกวางโจวปราบกองกำลังของพ่อค้า ร้านเป่าจือหลินไหม้หมด หวงเฟยหงป่วยและเสียชีวิตที่โรงพยาบาลในกวางโจววันที่ 17 เมษายน 1925 ตามบันทึกของพิพิธภัณฑ์ฝอซาน แหล่งที่เขียนว่าเขาเสียชีวิตปี 1924 สับสนปีที่ร้านไหม้กับปีที่เสียชีวิต
ศิษย์ที่ทำให้หงเฉวียนไปทั่วโลก
ศิษย์ที่สำคัญที่สุดของหวงเฟยหงคือหลินซื่อหรง (林世荣 กวางตุ้ง Lam Sai-wing) บทความของพิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหลินซื่อหรงย้ายไปฮ่องกงและพิมพ์ตำราหงเฉวียนหลายเล่ม และหงเฉวียนที่แพร่หลายทั่วโลกทุกวันนี้ ส่วนใหญ่เป็นสายหวงเฟยหงกับหลินซื่อหรง ปัจจุบันหงเฉวียนสายหวงเฟยหงอยู่ในทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมณฑลกวางตุ้ง ส่วนเหลียงควาน (梁宽) ศิษย์ที่คนรู้จักจากหนัง มีแค่ชื่ออยู่ในรายชื่อศิษย์ บุคลิกที่เห็นบนจอเป็นของหนัง
ภาพถ่าย "หวงเฟยหงตัวจริง" มีไหม
เท่าที่ผมค้น ไม่มีภาพถ่ายของหวงฉีอิงเลย ส่วนภาพที่อ้างว่าเป็นหวงเฟยหงมีสองภาพ และยังพิสูจน์ไม่ได้ทั้งคู่
- ภาพที่ใช้ในพิพิธภัณฑ์ฝอซาน ที่มาเล่าว่าม่อกุ้ยหลานให้ไว้เมื่อปี 1976 แต่ลูกบุญธรรมของม่อกุ้ยหลานและหลานของหลินซื่อหรงว่าเป็นภาพลูกชายคนหนึ่งของหวงเฟยหง ฝ่ายพิพิธภัณฑ์อ้างผลการเทียบภาพว่าเป็นคนละคน ข้อถกเถียงนี้ยังไม่จบ
- ภาพที่ด้านหลังเขียนว่า "黄飞鸿像 邝祺添" เจ้าหน้าที่พิพิธภัณฑ์กวางโจวพบที่ฮ่องกงปี 2005 ภาพนี้อยู่ใน Wikimedia Commons ซึ่งใช้คำบรรยายเองว่า "ภาพที่อ้างว่า"

ภาพวาดหรือภาพนักแสดงที่ติดชื่อหวงฉีอิงตามเว็บ จึงไม่ใช่ภาพของเขา
จากหนังกว่าร้อยเรื่องถึงพ่อบนจอ
หวงเฟยหงน่าจะเป็นบุคคลจริงที่ถูกนำไปทำหนังมากที่สุดคนหนึ่ง หนังและละครเกี่ยวกับเขามีกว่าร้อยเรื่อง กวนเต๋อซิง (关德兴 กวางตุ้ง Kwan Tak-hing) เล่นเป็นหวงเฟยหงในหนังกว่า 70 เรื่อง ตั้งแต่ทศวรรษ 1940 ถึงทศวรรษ 1980 และหอภาพยนตร์ฮ่องกงเคยจัดงานฉายย้อนหลังหนังหวงเฟยหงในปี 2012 ส่วน Guinness World Records บันทึกหนังชุดหวงเฟยหงไว้เป็นชุดหนังที่ฉายต่อเนื่องยาวนานที่สุด
ในไทย หนังที่คนจำได้มากที่สุดคือชุดหนังของผู้กำกับฉีเคอะในทศวรรษ 1990 ภาคแรกปี 1991 ใช้ชื่อไทยว่าหวงเฟยหง ภาค 1 ตอน หมัดบินทะลุเหล็ก และภาคสองใช้ชื่อว่าหวงเฟยหง ภาค 2 ตอน ถล่มมารยุทธจักร ส่วนตัวหวงฉีอิงบนจอ เรื่องที่เด่นคือ《少年黄飞鸿之铁马骝》(Iron Monkey) ปี 1993 ที่ให้หวงฉีอิงพาหวงเฟยหงวัยเด็กเดินทาง ซึ่งเป็นเรื่องแต่ง และหนังปี 2016 ที่ใช้ชื่อหวงฉีอิงเป็นชื่อเรื่องโดยตรง
ตามรอยวันนี้: วัดบรรพชนฝอซาน หอรำลึก และหอสิงโตที่ซีเฉียว
ถ้าไปฝอซานวันนี้ จะเห็นร่องรอยของพ่อลูกคู่นี้อยู่สองที่ ที่แรกคือหอรำลึกหวงเฟยหง (黄飞鸿纪念馆) ในบริเวณวัดบรรพชนฝอซาน (佛山祖庙) ซึ่งเพิ่มเข้ามาในบริเวณวัดเมื่อปี 2001 ตัวอาคารเป็นแบบบ้านกวางตุ้งหลังคาทรงหูกระทะ


ที่สองคือหอสิงโตและมวยหวงเฟยหง (黄飞鸿狮艺武术馆) ที่หมู่บ้านหลู่โจว เชิงเขาซีเฉียว สร้างบนที่ตั้งเดิมของศาลบรรพชนตระกูลหวง ภายในมีห้องจัดแสดงประวัติหวงเฟยหง หอรำลึกกวนเต๋อซิง และมีการแสดงสิงโตกับมวยตามรอบ ป้ายท่องเที่ยวที่นี่เขียนว่าหลู่โจวเป็นบ้านเกิดของหวงเฟยหง ซึ่งต่างจากพิพิธภัณฑ์ฝอซานที่ระบุว่าเป็นภูมิลำเนาของตระกูล

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในโพสต์ภาษาไทยและภาษาจีน
- "หวงฉีอิงเกิดปี 1810" ยังไม่มีแหล่งอ้างอิงรองรับ ที่ยืนยันได้คือปีที่เสียชีวิต 1886
- "หวงฉีอิงเปิดเป่าจือหลิน" พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเปิดหลังพ่อเสียชีวิต
- "หวงฉีอิงเป็นครูฝึกกองทัพธงดำ" สับสนพ่อกับลูก คนที่เกี่ยวข้องกับหลิวหย่งฟู่คือหวงเฟยหง
- "หวงฉีอิงคิดค้นเท้าไร้เงา" สายเล่าเก่าที่สุดว่าหวงเฟยหงแลกวิชามาจากซ่งฮุยถัง
- "หวงเฟยหงเกิด 9 กรกฎาคม 1847" เป็นวันตามปฏิทินจันทรคติที่ใส่ผิดเป็นวันสากล
- "หวงเฟยหงเสียชีวิตปี 1924" ปี 1924 คือปีที่ร้านไหม้ เขาเสียชีวิตเดือนเมษายน 1925
- "ภาพนี้คือหวงเฟยหงแน่นอน" ยังพิสูจน์ไม่ได้ทั้งสองภาพ
- "น้าสิบสามเป็นภรรยาของหวงเฟยหง" เป็นตัวละครในหนัง
- เขียนชื่อหวงฉีอิงเป็น 黄麟英 ชื่อที่ถูกต้องคือ 黄麒英
- "หลู่โจวเป็นบ้านเกิดของหวงเฟยหง" พิพิธภัณฑ์ระบุว่าเป็นภูมิลำเนาของตระกูล หวงเฟยหงเกิดที่ตัวเมืองฝอซาน
คำถามที่ยังไม่มีคำตอบ
- งานเขียนต้นฉบับของจูอวี๋จาย เขียนเรื่องเงินเดือนครูฝึกทหารและร้านที่ถนนจิ้งหย่วนไว้ตรงตามที่เว็บอ้างหรือไม่
- หวงเฟยหงเกิดปี 1847 หรือ 1856 และทำไมแหล่งของสถาบันจึงให้ปีต่างกัน
- ตำแหน่งแม่ทัพในเรื่องเล่า ตรงกับตำแหน่งแม่ทัพประจำกวางโจวของราชสำนักชิงหรือไม่
- ผลการเทียบภาพถ่ายที่พิพิธภัณฑ์อ้างถึง มีรายงานเผยแพร่หรือไม่
- หวงเฟยหงเคยไปไต้หวันกับหลิวหย่งฟู่ในปี 1895 จริงหรือไม่
ถ้าผู้อ่านมีหนังสือเก่าหรือข้อมูลที่ตอบคำถามเหล่านี้ได้ บอกผมได้ ผมจะเพิ่มลงในบทความ
หงเฉวียน หย่งชุน และกังฟูจีนใต้ที่ IMAC Dojo
สายหวงฉีอิงและหวงเฟยหงคือหงเฉวียน มวยจีนใต้ที่เน้นการยืนม้าต่ำ แขนสะพาน และการออกแรงจากทั้งตัว IMAC Dojo ไม่ได้สอนหงเฉวียน แต่มีหลักสูตรหย่งชุน แซมโบ้ (Wing Chun Sambo) ซึ่งมีรากจากหย่งชุน มวยจีนใต้อีกสายที่เกิดในเมืองฝอซานเช่นกัน ถ้าอยากรู้ว่ามวยจีนใต้มีกี่สำนักและต่างกันอย่างไร อ่านได้ในมวยใต้จีนมีกี่สำนัก หรือมวยกวางตุ้งยืนต่ำ ไม่เตะสูง
ตอนต่อไปของชุดนี้คือตอนที่ 5 โจวไท่ ส่วนตอนก่อนหน้าคือตอนที่ 3 ซูเฮยหู่ และอ่านรายชื่อครบทั้งสิบคนได้ที่ 10 พยัคฆ์กวางตุ้งคือใคร
ดูหลักสูตรหย่งชุน แซมโบ้แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- 佛山黄飞鸿——黄飞鸿史略 — 佛山市博物馆 (Wayback 2019)ทางการเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 佛山黄飞鸿——家庭 — 佛山市博物馆 (Wayback 2011)ทางการเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 邓光民:佛山武术的地位 — 佛山市博物馆 (Wayback 2004)ทางการเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 黄麒英 — 维基百科 (中文)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Wong Kei-ying — Wikipediaชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 黄飞鸿 — 维基百科 (中文)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Wong Fei-hung — Wikipediaชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 历史上南派拳术大师们:宗师级的"广东十虎"(无影脚黄麒英) — 游民星空 (2015)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 徐帆:电光石火的踢击——黄飞鸿"无影脚"之谜 — 新浪看点 (2018)งานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 黄飞鸿的功夫"佛山无影脚"是真的?还是传说? — 网易订阅 (2021)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- "广东十虎"的提法最先出自小说家 — 网易订阅 (2021)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 有谁知道广东十虎的啊(引《武坛二虎》自序) — 搜狗问问 (2007)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 南龙北凤 分集剧情 (2006) — 电视猫งานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 真实的黄飞鸿到底长什么样 — 搜狐 (2017)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 黄飞鸿长什么样子,争论一直未休止 — 凤凰网历史 (2018)งานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Liu Yongfu — Wikipediaชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 佛山祖庙 — 维基百科 (中文)ชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 佛山黄飞鸿狮艺武术馆:宗师飞鸿故里 弘扬狮艺文化 — 南方网 (2020)งานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Students of Master Wong to perform "hung" fist at HK Film Archive seminar — 香港特别行政区政府 (2012)ทางการเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Longest running film series — Guinness World Recordsงานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- หวงเฟยหง ภาค 1 ตอน หมัดบินทะลุเหล็ก — วิกิพีเดียภาษาไทยชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Iron Monkey (1993 film) — Wikipediaชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- HBO: Master of the Drunken Fist and Master of the Shadowless Kick Coming to Blu-ray — Blu-ray.comงานวิจัยเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- 洪拳(黄飞鸿派) — 广东省文化馆 广东省非物质文化遗产名录ทางการเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Wong Fei-hung - Kwong Kei-tim (alleged photo) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Old China Street in Canton (Wilhelm Heine, 1856) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Canton commercial street, c. 1880 (Lai Afong) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Liu Yongfu — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Foshan Zu Miao (Zhangzhugang, CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Wong Fei-hung Memorial Hall (钉钉, CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
- Wong Fei-hong Lion Dance & Martial Arts School, Xiqiao (Lukwo RuoShuma Simonz, CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commonsชุมชนเข้าถึง 25 ต.ค. 2569
คำถามที่พบบ่อย
หวงฉีอิงเป็นใคร?
หวงฉีอิง (黄麒英) เป็นครูมวยหงเฉวียนชาวซีเฉียว อำเภอหนานไห่ มณฑลกวางตุ้ง อยู่ลำดับที่ 4 ในรายชื่อ 10 พยัคฆ์กวางตุ้ง และเป็นพ่อกับครูคนแรกของหวงเฟยหง พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าเขาเสียชีวิตด้วยโรคในปี 1886
หวงฉีอิงกับหวงเฟยหงเกี่ยวข้องกันอย่างไร?
เป็นพ่อกับลูก พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเริ่มเรียนมวยกับพ่อตั้งแต่อายุหกขวบ และตามพ่อไปเร่แสดงวิชาและขายยาตอนอายุ 12
เท้าไร้เงาเป็นวิชาของหวงฉีอิงจริงไหม?
ไม่มีบันทึกว่าหวงฉีอิงคิดวิชานี้ขึ้น เว็บและหนังให้ฉายานี้กับเขา สายเล่าเก่าที่สุดที่พบบอกว่าหวงเฟยหงได้วิชานี้จากการแลกวิชากับซ่งฮุยถัง ส่วนภาพลอยตัวเตะต่อเนื่องมาจากหนังของผู้กำกับฉีเคอะในทศวรรษ 1990
หวงเฟยหงเกิดปีไหน และเสียชีวิตปีไหน?
แหล่งส่วนใหญ่ว่าเกิดปี 1847 แต่หน้าประวัติของพิพิธภัณฑ์ฝอซานว่าปี 1856 ส่วนวันเสียชีวิตคือ 17 เมษายน 1925 ที่กวางโจว
เป่าจือหลินใครเปิด?
พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเปิดเป่าจือหลินที่ถนนเหรินอัน กวางโจว หลังหวงฉีอิงเสียชีวิตในปี 1886 ร้านไหม้ในปี 1924 ส่วนวิกิพีเดียที่เขียนว่าหวงฉีอิงเป็นคนเปิด ขัดกับบันทึกของพิพิธภัณฑ์
มีรูปถ่ายจริงของหวงฉีอิงหรือหวงเฟยหงไหม?
ไม่มีภาพถ่ายของหวงฉีอิงเลย ส่วนภาพที่อ้างว่าเป็นหวงเฟยหงมีสองภาพ และยังพิสูจน์ไม่ได้ทั้งคู่
หวงเฟยหงอยู่ใน 10 พยัคฆ์กวางตุ้งไหม?
รายชื่อที่ใช้กันมากที่สุดไม่มีหวงเฟยหง มีแต่หวงฉีอิงผู้เป็นพ่อ แต่รายชื่อเก่าที่สุดที่ตามได้ ซึ่งอยู่ในนิยายของ 我是山人 มีทั้งพ่อและลูก โดยมีหวงเฟยหงแทนโจวไท่
ไปดูอนุสรณ์ของหวงเฟยหงได้ที่ไหน?
หอรำลึกหวงเฟยหงอยู่ในบริเวณวัดบรรพชนฝอซาน เปิดเมื่อปี 2001 และหอสิงโตและมวยหวงเฟยหงอยู่ที่หมู่บ้านหลู่โจว เชิงเขาซีเฉียว
อยากเริ่มเรียนศิลปะการต่อสู้?
ส่งข้อความหา IMAC Dojo เพื่อปรึกษาว่าหลักสูตรไหนเหมาะกับอายุ เป้าหมาย และพื้นฐานของผู้เรียน
สอบถามผ่าน LINE Official

