10 พยัคฆ์กวางตุ้ง (广东十虎) คือใคร? รายชื่อครบ 10 คน ใครตัวจริง ใครตำนาน

广东十虎 อ่านแบบจีนกลางว่า กว่างตงสือหู่ แปลตรงตัวว่าสิบพยัคฆ์แห่งกวางตุ้ง หมายถึงครูมวยกวางตุ้งสิบคนในยุคปลายราชวงศ์ชิง วิกิพีเดียภาษาจีนสรุปไว้ว่าทั้งสิบคนมีช่วงชีวิตห่างกันราวสองรุ่น และชื่อสิบพยัคฆ์เป็นสิ่งที่คนรุ่นหลังตั้งให้ ผมยังไม่พบเอกสารใดที่บอกว่าทั้งสิบคนเคยรวมตัวหรือสาบานเป็นพี่น้องกัน เรื่องแบบนั้นมาจากละครโทรทัศน์

ตารางนี้ใช้รายชื่อและลำดับที่พบบ่อยที่สุดในแหล่งภาษาจีน ชื่อที่เป็นลิงก์คือตอนที่เผยแพร่แล้ว

ลำดับ 1–10 ไม่ใช่อันดับฝีมือ

ผมยังไม่พบแหล่งใดที่บอกว่ามีการจัดอันดับฝีมือของสิบคนนี้จริง ลำดับในตารางเป็นแค่ลำดับที่รายชื่อส่วนใหญ่ใช้ คำว่า "หัวหน้าสิบพยัคฆ์" (十虎之首) ก็ถูกใช้กับคนมากกว่าหนึ่งคน บางแหล่งใช้กับหวังอิ่นหลินในรูป "เล่ากันว่า" ส่วนเว็บอีกหลายแห่งใช้กับเหลียงคุน คำนี้จึงเป็นสำนวนยกย่อง ไม่ใช่อันดับ

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ ฉายาในคอลัมน์ขวาของตาราง เป็นฉายาที่ติดมากับรายชื่อบนเว็บ ไม่ได้แปลว่ามีหลักฐานว่าคนนั้นใช้วิชานั้นจริง หลายฉายาสลับคนกันไปมา และบางวิชาเป็นของละคร ผมอธิบายทีละเรื่องในหัวข้อ "สายมวยที่ยังอยู่จริง"

ถ้าเคยเห็นรายชื่อ 10 พยัคฆ์กวางตุ้งที่มีหวงเฟยหงอยู่ด้วย ก็ไม่ได้แปลว่ารายชื่อนั้นผิด เพราะรายชื่อมีหลายฉบับ ที่สำคัญมีสองฉบับ

ฉบับนิยายของ 我是山人: พ่อและลูกอยู่ในรายชื่อเดียวกัน

รายชื่อเก่าที่สุดที่ผมตามได้อยู่ในคำนำ (自序) ของนิยาย《武坛二虎》ซึ่งเขียนโดยนักเขียนฮ่องกงนามปากกา 我是山人 (หว่อซื่อซานเหริน) ข้อความนี้ถูกยกมาในกระทู้ถามตอบภาษาจีนเมื่อปี 2007 และในบล็อกที่เขียนถึงคำนำนิยายเล่มนี้เมื่อปี 2008 รายชื่อฉบับนี้มี หวงเฟยหง อยู่ในรายชื่อแทนโจวไท่ จึงมีทั้งหวงฉีอิงผู้เป็นพ่อและหวงเฟยหงผู้เป็นลูกอยู่ในกลุ่มเดียวกัน และเขียนชื่อคนที่ 7 ว่า 谭济鹤

ข้อจำกัดคือผมยังไม่ได้เห็นตัวเล่มต้นฉบับ และยังไม่ทราบปีที่พิมพ์ครั้งแรก สิ่งที่รู้คือชื่อเรื่องนี้อยู่ในรายชื่อผลงานของ 我是山人 บนวิกิพีเดียภาษาจีน

ฉบับที่ใช้กันมากที่สุด: มีโจวไท่ ไม่มีหวงเฟยหง

รายชื่อที่บทความนี้ใช้ มีโจวไท่อยู่ในรายชื่อ และไม่มีหวงเฟยหง วิกิพีเดียภาษาจีนโยงรายชื่อแบบนี้กับงานเขียนของ 朱愚斋 (จูอวี๋จาย) ศิษย์สายหลินซื่อหรง และอ้างว่าจูอวี๋จายถือว่าโจวไท่ (เขียนว่า 邹泰) คือหนึ่งในสิบพยัคฆ์ แต่ข้อความนี้ในวิกิพีเดียอ้างบล็อกภาษาจีนช่วงปี 2005–2009 ไม่ได้อ้างงานเขียนของจูอวี๋จายโดยตรง ผมจึงยังไม่ได้เห็นต้นทางเช่นกัน

รวมทุกฉบับแล้วไม่เกิน 11 ชื่อ

วิกิพีเดียภาษาจีนสรุปว่า เมื่อรวมทุกฉบับ คนที่เคยถูกนับเป็นสิบพยัคฆ์มีไม่เกิน 11 คน คือสิบคนในตาราง กับหวงเฟยหง ชื่อส่วนใหญ่คงที่ทุกฉบับ ช่องที่สลับกันจริงมีแค่ช่องเดียว คือ โจวไท่ หรือ หวงเฟยหง

ส่วนรายชื่อบนเว็บบางแห่งที่ใส่คนอื่นเข้ามาทั้งชุด หรือแยกเถี่ยเฉียวซานกับเหลียงคุนเป็นสองคน ทั้งที่เป็นคนเดียวกัน เป็นรายชื่อที่ไม่มีที่มา ควรเลี่ยง

คอลัมนิสต์จีนบนเว็บ 163.com สรุปว่าคำว่า "广东十虎" ปรากฏครั้งแรกในนิยายของ 我是山人 ข้อสรุปนี้ตรงกับทุกแหล่งที่ผมหาได้ เส้นทางของชื่อนี้จึงเริ่มจากหนังสือ แล้วจึงไปถึงจอเงินและจอโทรทัศน์

นักเขียน 我是山人

วิกิพีเดียภาษาจีนอ้างหนังสือพิมพ์《华侨日报》ฉบับวันที่ 28 สิงหาคม 1974 ว่า 我是山人 มีชื่อจริงว่า 陈劲 (เฉินจิ้น) เกิดปี 1916 เสียชีวิตที่ฮ่องกงเมื่อ 25 สิงหาคม 1974 เป็นชาวซินฮุ่ย (新会) เคยเป็นครูในชนบท ทำงานหนังสือพิมพ์ที่กวางโจว แล้วย้ายไปฮ่องกงช่วงต้นทศวรรษ 1950 เขียนนิยายมวยไว้เกือบร้อยเรื่อง หลายเรื่องถูกนำไปทำเป็นหนังฮ่องกง บทความบางแห่งบนเว็บ 163.com เขียนชื่อจริงต่างออกไปเป็น 陈鲁敬 ชาวฝอซาน ผมใช้ข้อมูลจากวิกิพีเดียซึ่งอ้างหนังสือพิมพ์ร่วมสมัย

เส้นเวลาของชื่อสิบพยัคฆ์

จอเงินปี 1978–1980 และละครปี 1999 ต้นทางของ "ประวัติ" ที่ลอกต่อกัน

หนัง《广东十虎》ของบริษัท Mei Lam เข้าฉายที่ฮ่องกงวันที่ 4 พฤศจิกายน 1978 วิกิพีเดียภาษาอังกฤษเรียกหนังเรื่องนี้ว่าครั้งแรกที่สิบพยัคฆ์ปรากฏในสื่อ ซึ่งขัดกับหลักฐานนิยายที่เก่ากว่า ผมจึงเข้าใจว่าหมายถึงครั้งแรกบนจอ ต่อมาคือหนังชอว์บราเดอร์ส《广东十虎与后五虎》ที่จางเช่อกำกับ ซึ่งถ่ายตั้งแต่ปี 1978 แล้วถ่ายซ่อมปี 1980 แหล่งข้อมูลจึงให้ปีฉายต่างกันเป็น 1979 และ 1980

แต่สิ่งที่มีผลต่อข้อมูลบนเว็บมากที่สุดคือละคร ATV เรื่อง《英雄之广东十虎》ปี 1999 จำนวน 40 ตอน ละครเรื่องนี้ให้บุคลิก ฉายา และวิชาแก่ตัวละครที่ไม่มีประวัติ เช่น หมัดเก้ามังกรของหวงเฉิงเข่อ หรือชื่อตัวละครถานสือวอ (谭石窝) ประวัติของหลายคนที่เว็บจีนลอกต่อกันในทศวรรษ 2000 จึงเป็นบทละคร ไม่ใช่ประวัติศาสตร์

หนังสือประวัติศาสตร์มวยกวางตุ้งว่าอย่างไร

คอลัมนิสต์คนเดียวกันบนเว็บ 163.com เขียนว่า หนังสือ《广东武术史》ซึ่งเรียบเรียงในทศวรรษ 1980 นับเป็นบุคคลจริงเพียงไม่กี่คน คือเถี่ยเฉียวซาน หวังอิ่นหลิน และหวงฉีอิง ส่วนคนอื่นไม่ปรากฏในหนังสือ ต้องอ่านข้อนี้อย่างระวัง เพราะเป็นข้อสรุปของคอลัมนิสต์จากการที่ไม่พบชื่อในหนังสือ ไม่ใช่ประโยคตัดสินที่หนังสือเขียนไว้ และผมยังไม่ได้เห็นตัวเล่ม อีกทั้งซูเฮยหู่ยังมีสำนักที่สืบทอดอยู่จริง ซึ่งผมจะเล่าในหัวข้อถัดไป

ผมแบ่งระดับหลักฐานเป็นห้าระดับ A คือมีแหล่งสถาบันยืนยันตัวตนหรือปีเสียชีวิต B คือมีบันทึกท้องถิ่นยุคหลังหรือสายวิชาที่ตรวจได้ C คือมีเพียงเรื่องเล่าของสำนักเดียว แต่สำนักนั้นมีอยู่จริง D คือมีเบาะแสจากแหล่งเดียวว่าอาจเป็นคนจริงในชื่ออื่น และ E คือยังไม่พบนอกนิยาย ละคร และเว็บที่ลอกต่อกัน

สองคนที่มีหลักฐานชัด: หวงฉีอิงและเหลียงคุน

หวงฉีอิง มีหลักฐานดีที่สุดในกลุ่ม พิพิธภัณฑ์ฝอซานเขียนไว้ในหน้าครอบครัวหวงเฟยหงว่าหวงฉีอิงผู้เป็นพ่อเสียชีวิตด้วยโรคในปี 1886 และหน้าประวัติหวงเฟยหงบันทึกว่าหวงเฟยหงเริ่มเรียนมวยกับพ่อตั้งแต่อายุหกขวบ ตัวตนจึงชัด แต่รายละเอียดชีวิตส่วนใหญ่ เช่น เรื่องครูลู่อาไฉ่ หรือฉายาเท้าไร้เงา มาจากงานเขียนรุ่นหลัง

เหลียงคุน หรือเถี่ยเฉียวซาน (铁桥三 กวางตุ้ง Tit Kiu Sam) วิกิพีเดียภาษาจีนอ้างหนังสือ《广东省志·人物传》ปี 2002 ว่าครูของเขาชื่อหลี่ซุ่ยเฉิง (李遂成) และเสียชีวิตในรัชศกกวางสวี่ปีที่ 12–13 หรือราวปี 1886/1887 ส่วนพิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหลินฝูเฉิง (林福成) ศิษย์ของเถี่ยเฉียวซาน สอนหมัดลวดเหล็กให้หวงเฟยหงตอนอายุ 13 นี่คือสะพานที่มีหลักฐานจริงระหว่างตอนที่ 4 กับตอนที่ 10

สองคนที่สำนักยังสืบทอด: หวังอิ่นหลินและซูเฮยหู่

หวังอิ่นหลิน เป็นต้นสายของเสียเจียเฉวียน (侠家拳 กวางตุ้ง Hop Gar) ซึ่งอยู่ในทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมระดับเขตของนครฝอซาน ล่าสุดในเดือนสิงหาคม 2025 รัฐบาลเขตซุ่นเต๋อประกาศให้เสียเจียเฉวียนอยู่ในทะเบียนมรดกภูมิปัญญาระดับเขต ข่าวเดียวกันเล่าว่าวิชานี้ถ่ายทอดมาถึงหวังอิ่นหลินในรูป "เล่ากันว่า" สายวิชามีอยู่จริง แต่ปีเกิดปีตายและเรื่องตั้งเวทีประลองหน้าวัดยังมาจากแหล่งเดียว

ซูเฮยหู่ เป็นปฐมาจารย์ตามเรื่องเล่าของสำนักพยัคฆ์ดำ หรือเส้าหลินเฮยหู่เหมิน (少林黑虎门 กวางตุ้ง Hak Fu Mun) สมาคมของสำนักที่ฮ่องกงบันทึกสายสืบทอดจากซูเฮยหู่ลงมาถึงหวงเสียง (黄祥) ผู้ตั้งสำนักที่ฮ่องกงในปี 1928 และยังสอนอยู่ทั้งที่ฮ่องกงและอังกฤษ แต่ไม่มีปีเกิดปีตายของซูเฮยหู่ และไม่มีเอกสารชั้นต้น ระดับหลักฐานจึงอยู่ที่เรื่องเล่าของสำนัก

เบาะแสใหม่: โจวไท่กับกระบองปากั้วตระกูลโจว

ประวัติ โจวไท่ ที่เว็บจีนลอกต่อกัน เป็นข้อความชุดเดียวที่ไม่มีที่มา แต่ปี 2024 หนังสือพิมพ์ฝอซานรายงานว่าปฐมาจารย์ของกระบองปากั้วตระกูลโจว (邹家八卦棍) คือโจวเต๋อไท่ (邹德泰) ชาวหนานไห่ ซึ่งอาจเป็นตัวจริงของโจวไท่ในชื่ออื่น ในสำเนียงกวางตุ้ง แซ่ 周 กับ 邹 ออกเสียงเหมือนกัน ข้อนี้ยังมีแหล่งเดียว ผมจึงให้ระดับ D

ห้าคนที่ยังไม่พบนอกนิยายและละคร

หวงเฉิงเข่อ หลีเหรินเชา ถานจี้หยวิน เฉินเถี่ยจื้อ และ ซูช่าน ยังไม่พบในแหล่งใดนอกจากรายชื่อในนิยาย หนัง ละคร และเว็บที่ลอกต่อกัน วิกิพีเดียภาษาจีนเขียนถึงถานจี้หยวินว่าไม่พบชื่อนี้ในบันทึกวงการมวย ส่วนซูช่านหรือยาจกซู แหล่งจีนเขียนตรงกันว่าไม่มีประวัติศาสตร์ทางการรองรับ เรื่องที่ซูช่านสอบได้จอหงวนบู๊มาจากหนังปี 1992 ส่วนเรื่องที่เขาสอนหมัดเมาให้หวงเฟยหงมาจากหนังปี 1978

การไม่พบหลักฐานไม่ได้พิสูจน์ว่าคนเหล่านี้ไม่เคยมีตัวตน ครูมวยชาวบ้านในยุคนั้นจำนวนมากไม่ได้ทิ้งเอกสารไว้ แต่ถ้าไม่มีหลักฐาน ผมจะไม่เขียนเรื่องของพวกเขาเป็นประวัติ ในตอนของแต่ละคน ผมจึงเล่าว่าข้ออ้างแต่ละข้อมาจากไหน แทนที่จะเล่าประวัติที่ลอกจากบทละคร

ถ้าจะเข้าใจเรื่องของสิบพยัคฆ์ ต้องรู้ก่อนว่ากวางโจวกับฝอซานในศตวรรษที่ 19 เป็นอย่างไร ภาพถ่ายของ John Thomson ช่วงทศวรรษ 1860–1870 ให้เห็นเมืองการค้าที่แน่นขนัด ร้านยา ร้านค้า และท่าเรือริมแม่น้ำจูเจียง

หนานไห่ พานอวี๋ ฝอซาน: ทำไมแหล่งเขียนบ้านเกิดซ้อนกัน

สมัยราชวงศ์ชิง ตัวเมืองกวางโจวแบ่งเป็นสองอำเภอ ฝั่งตะวันตกรวมย่านซีกวาน (西关) อยู่ในอำเภอหนานไห่ (南海) ฝั่งตะวันออกอยู่ในอำเภอพานอวี๋ (番禺) ส่วนเมืองตลาดฝอซาน (佛山) ก็อยู่ในเขตอำเภอหนานไห่เช่นกัน แหล่งต่าง ๆ จึงเขียนว่าครูมวยคนเดียวกันเป็น "คนหนานไห่" "คนกวางโจว" หรือ "คนฝอซาน" ได้โดยไม่ขัดกัน ปัจจุบันหนานไห่เป็นเขตหนึ่งของนครฝอซาน

ครูมวยรับจ้าง หมอกระดูก และการท้าสำนัก

เรื่องเล่าภาพรวมบนเว็บจีนบอกว่าปลายราชวงศ์ชิงบ้านเมืองไม่สงบ หมู่บ้านและสมาคมการค้าจ้างครูมวยไว้ฝึกคน และการบุกไปท้าสำนัก (踢馆) เป็นเรื่องปกติ เรื่องเล่าแบบนี้ไม่มีเอกสารยืนยันเป็นกรณี แต่มีตัวอย่างที่มีหลักฐานกว่า พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเปิดสำนักแรกตอนอายุ 16 ที่ย่านซีกวาน ศิษย์ส่วนใหญ่เป็นคนงานโลหะและพ่อค้าเร่ และครูมวยมักทำอาชีพหมอกระดูกและยาช้ำควบคู่ไปด้วย หวงฉีอิงเปิดร้านสมุนไพร ส่วนหวงเฟยหงเปิดเป่าจือหลิน (宝芝林) ร้านยาและคลินิกกระดูกที่คนรู้จักจากหนัง

ชื่อเมืองผิดยุค: จ้านเจียง ไถซาน ซัวเถา

วิธีหนึ่งที่ช่วยแยกประวัติจริงออกจากเรื่องแต่งคือดูชื่อเมือง เว็บบางแห่งเขียนว่าโจวไท่เป็นคนจ้านเจียง เฉินเถี่ยจื้อเป็นคนไถซาน และหลีเหรินเชาเป็นคนซัวเถา แต่ในยุคของพวกเขาชื่อเหล่านี้ยังไม่มีหรือยังไม่ใช่เมือง ไถซาน (台山) เพิ่งใช้ชื่อนี้ในปี 1914 ก่อนหน้านั้นคือซินหนิง (新宁) จ้านเจียง (湛江) เพิ่งได้ชื่อนี้ในปี 1945 ก่อนหน้านั้นเป็นดินแดนเช่าของฝรั่งเศสชื่อกวางโจววาน (广州湾) และซัวเถา (汕头) ในยุคนั้นยังเป็นท่าเรือในอำเภอเฉิงไห่ (澄海) ก่อนตั้งเป็นเมืองในปี 1930 ชื่อเมืองยุคใหม่แบบนี้จึงเป็นสัญญาณว่าข้อมูลถูกเขียนขึ้นในยุคหลัง

หงเฉวียนและมวยกวางตุ้งหลายสำนักเล่าย้อนต้นกำเนิดไปที่ "เส้าหลินใต้" ผ่านหงซีกวน (洪熙官) เรื่องนี้เป็นตำนานระดับกำเนิดของสายวิชา ไม่ใช่ประวัติที่มีเอกสาร และวัดเส้าหลินใต้เองก็ยังเป็นประเด็นถกเถียงในทางประวัติศาสตร์ ผมเล่ารายละเอียดเรื่องนี้ไว้ในมวยใต้จีนมีกี่สำนัก และหมัดใต้ เตะเหนือ เส้าหลินแบ่งสองสาย

ครูในตำนานที่ไม่มีเอกสาร

ในเรื่องเล่าของสิบพยัคฆ์มีครูอีกหลายคนที่ไม่มีเอกสารร่วมสมัย ลู่อาไฉ่ (陆阿采) เป็นครูของหวงฉีอิงตามเรื่องเล่า หลี่หูจื่อ (李胡子) เป็นครูของหวังอิ่นหลินตามเรื่องเล่าสายวิชา และชื่อหลี่ก็ไปปรากฏเป็นครูของเหลียงคุนในอีกฉบับ ส่วนพระเจวี๋ยอิน (觉因) แห่งวัดเหนิงเหริน เป็นครูของเหลียงคุนในเรื่องเล่าบนเว็บ และพระจ้าวเต๋อ (兆德) แห่งเส้าหลินซงซาน เป็นครูของซูเฮยหู่ตามเรื่องเล่าของสำนัก ผมเขียนชื่อเหล่านี้ได้ แต่ต้องติดป้ายว่าเป็นเรื่องเล่าทุกครั้ง

สองกลุ่มนี้ไม่ใช่กลุ่มเดียวกัน สิบพยัคฆ์เส้าหลิน (少林十虎) หมายถึงตัวละครในวงจรตำนานเส้าหลินใต้ เช่น หงซีกวน (洪熙官) ฟางซื่ออวี้ (方世玉) และหูฮุ่ยเฉียน (胡惠乾) ซึ่งเป็นตัวเอกในนิยายเส้าหลินของ 我是山人 เช่นกัน เรื่องของพวกเขาถูกวางไว้ในยุคต้นถึงกลางราชวงศ์ชิง และผูกกับเรื่องเล่าต่อต้านราชวงศ์ชิง ส่วน สิบพยัคฆ์กวางตุ้ง คือครูมวยกวางตุ้งในยุคปลายราชวงศ์ชิง ซึ่งบางคนมีหลักฐานว่ามีตัวจริง

ที่คนสับสนกัน ส่วนหนึ่งเพราะหนังปี 1978 ใช้ชื่อจีนว่า《广东十虎》แต่ใช้ชื่ออังกฤษว่า Ten Tigers of Shaolin ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยก็เขียนว่าสิบพยัคฆ์กวางตุ้งบางครั้งเรียกว่าสิบพยัคฆ์เส้าหลิน แม้แต่บทความภาษาจีนบางแห่งก็เขียนปนกัน

หลายวิชาที่ผูกกับสิบพยัคฆ์เป็นมวยที่มีอยู่จริง แต่ไม่ได้แปลว่าผูกกับคนที่ถูกต้อง ตารางนี้แยกให้เห็น

หลักฐานของแถวสำคัญ หงเฉวียนสายหวงเฟยหงอยู่ในทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมณฑลกวางตุ้ง เฮ่อหยางเฉวียนแท้เป็นมวยของไช่อวี้หมิง (蔡玉明, 1853–1910) แห่งเฉวียนโจว มณฑลฝูเจี้ยน และปรมาจารย์กรงเล็บอินทรีตัวจริงคือเฉินจื่อเจิ้ง (陈子正) ชาวเหอเป่ย ส่วนเรื่องที่ถานจี้หยวินเป็นศิษย์ของเหลียงจ้าน (梁赞) ครูหย่งชุนแห่งฝอซาน ก็ไม่พบชื่อเขาในรายชื่อศิษย์ที่รู้จักของเหลียงจ้าน ถ้าอยากรู้เรื่องหย่งชุนเพิ่ม อ่านได้ในมวยหย่งชุนเกิดจากเส้าหลินหรือเรือหัวแดง

เส้นเชื่อมที่มีหลักฐานดีที่สุดคือสายหงเฉวียน ซึ่งพิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกไว้สองช่วง ช่วงแรก หวงฉีอิงสอนลูก และหลินฝูเฉิงศิษย์ของเถี่ยเฉียวซานสอนหมัดลวดเหล็กให้หวงเฟยหง ช่วงที่สอง หลินซื่อหรงศิษย์ของหวงเฟยหงพิมพ์ตำราหงเฉวียนหลายเล่ม และหงเฉวียนที่แพร่หลายทั่วโลกทุกวันนี้ส่วนใหญ่เป็นสายหวงเฟยหงกับหลินซื่อหรง

1. หวงฉีอิง (ตอนที่ 4) สอนหวงเฟยหงผู้เป็นลูก
2. เหลียงคุน (ตอนที่ 10) สอนหลินฝูเฉิง
3. หลินฝูเฉิงสอนหมัดลวดเหล็กให้หวงเฟยหง
4. หวงเฟยหงสอนหลินซื่อหรง ผู้พิมพ์ตำราหงเฉวียนจนแพร่ไปทั่วโลก

ส่วนเส้นเชื่อมอื่นมีหลักฐานอ่อนกว่ามาก สำนักพยัคฆ์ดำเล่าว่าหวงเสียงเคยเรียนหงเฉวียนเพิ่มจากศิษย์คนหนึ่งของหวงเฟยหง ซึ่งเป็นเรื่องเล่าของสำนักเอง ชื่อครูหลี่หูจื่อของหวังอิ่นหลินซ้อนกับชื่อครูของเหลียงคุนในอีกฉบับ ซึ่งยังสรุปไม่ได้ ส่วนเรื่องที่ซูช่านสอนหมัดเมาให้หวงเฟยหงมาจากหนัง และความสัมพันธ์ของทั้งสิบคนในละครปี 1999 เป็นเรื่องแต่งทั้งหมด

หวงเฟยหง (黄飞鸿 กวางตุ้ง Wong Fei-hung) คือเหตุผลที่คนไทยจำนวนมากรู้จักคำว่าสิบพยัคฆ์กวางตุ้ง เขาเป็นลูกชายของหวงฉีอิง และอยู่ในรายชื่อฉบับนิยายของ 我是山人 แต่ไม่อยู่ในรายชื่อที่ใช้กันมากที่สุด พิพิธภัณฑ์ฝอซานบันทึกว่าหวงเฟยหงเสียชีวิตวันที่ 17 เมษายน 1925 ที่กวางโจว ส่วนปีเกิด แหล่งส่วนใหญ่ว่าปี 1847 แต่หน้าประวัติของพิพิธภัณฑ์ฝอซานเองว่าปี 1856

ภาพที่เห็นกันบ่อยที่สุดว่าเป็นภาพถ่ายหวงเฟยหง ยังพิสูจน์ไม่ได้ และหวงฉีอิงผู้เป็นพ่อไม่มีภาพถ่ายเลย เรื่องทั้งหมดของพ่อลูกคู่นี้ ทั้งเป่าจือหลิน ฉายาเท้าไร้เงา และปีเกิดที่แหล่งขัดกัน ผมเขียนไว้ในตอนที่ 4 หวงฉีอิง

คนไทยรู้จักชื่อเหล่านี้จากหนังฮ่องกงพากย์ไทยมากกว่าจากหนังสือ ตารางนี้รวมเรื่องที่เกี่ยวข้อง ชื่อภาษาไทยอ้างจากวิกิพีเดียภาษาไทย ผมยังไม่ได้เทียบกับปกวิดีโอหรือใบปิดจริง

หนังเหล่านี้สนุก และทำให้ชื่อของครูมวยกวางตุ้งยังอยู่ในความทรงจำของคนรุ่นใหม่ แต่ไม่ควรใช้เป็นแหล่งประวัติ เรื่องของยาจกซูทั้งบนจอและนอกจอ ผมจะเล่าในตอนที่ 9 ซูช่าน

• "สิบพยัคฆ์สาบานเป็นพี่น้องและร่วมรบด้วยกัน" ไม่มีหลักฐาน ทั้งสิบคนอายุห่างกันราวสองรุ่น เรื่องนี้มาจากละคร
• "อันดับ 1 คือคนที่เก่งที่สุด" ลำดับเป็นแค่ลำดับในรายชื่อ
• ปนสิบพยัคฆ์กวางตุ้งกับสิบพยัคฆ์เส้าหลิน คนละกลุ่ม คนละยุค
• "รายชื่อที่มีหวงเฟยหงผิด" ไม่ผิด เป็นรายชื่ออีกฉบับ
• เอาบทละคร ATV ปี 1999 มาเล่าเป็นประวัติ เช่น หมัดเก้ามังกรของหวงเฉิงเข่อ
• เอาพล็อตหนังมาเล่าเป็นประวัติ เช่น ยาจกซูสอบได้จอหงวนบู๊ หรือภาพเท้าไร้เงาที่ลอยตัวเตะหลายครั้ง
• ฉายาสลับคน เช่น เสียเจียเฉวียนกับเฮ่อหยางเฉวียน หรือเท้าไร้เงาที่ผูกกับทั้งพ่อและลูก
• ใช้ชื่อเมืองผิดยุค เช่น "ชาวจ้านเจียงสมัยราชวงศ์ชิง"
• ปีผิด เช่น หวงเฟยหงเกิด "9 กรกฎาคม 1847" ซึ่งเกิดจากการเอาวันตามปฏิทินจันทรคติ (เดือน 7 วัน 9) ไปใส่เป็นวันตามปฏิทินสากล
• "หนังสือประวัติศาสตร์มวยกวางตุ้งประกาศว่าหกคนไม่มีตัวตน" เป็นข้อสรุปของคอลัมนิสต์ ไม่ใช่ประโยคในหนังสือ
• ใช้ภาพนักแสดงหรือภาพวาดสมัยใหม่เป็นภาพจริง มีแค่ภาพที่อ้างว่าเป็นหวงเฟยหง ซึ่งยังถกเถียงอยู่

ระหว่างค้นข้อมูล มีหลายเรื่องที่ผมยังหาคำตอบไม่ได้ ถ้าผู้อ่านมีหนังสือเก่า หรือมีปกวิดีโอหนังเหล่านี้ฉบับภาษาไทย บอกผมได้ ผมจะเพิ่มลงในบทความ

1. นิยาย《武坛二虎》ของ 我是山人 พิมพ์ครั้งแรกปีไหน และคำนำเขียนรายชื่อไว้อย่างไร
2. งานเขียนของจูอวี๋จายมีรายชื่อสิบพยัคฆ์ที่มีโจวไท่จริงหรือไม่ และอยู่ในหนังสือเล่มไหน
3. หนังสือ《广东武术史》เขียนถึงสิบพยัคฆ์ไว้ว่าอย่างไร
4. มีหนังหวงเฟยหงยุคกวนเต๋อซิง (关德兴) เรื่องใดใช้คำว่าสิบพยัคฆ์หรือไม่
5. หนังชอว์บราเดอร์สปี 1979/1980 และละคร ATV ปี 1999 ฉายในไทยในชื่ออะไร

เรื่องของสิบพยัคฆ์กวางตุ้งเป็นส่วนหนึ่งของประวัติมวยจีนใต้ ซึ่งยังมีมวยที่ฝึกกันจริงจนถึงวันนี้ ที่ IMAC Dojo เราไม่ได้สอนหงเฉวียน แต่มีหลักสูตรหย่งชุน แซมโบ้ (Wing Chun Sambo) ซึ่งมีรากจากหย่งชุน มวยจีนใต้อีกสายหนึ่งที่เกิดในเมืองฝอซานเหมือนกัน ถ้าอยากรู้ว่ามวยจีนใต้ยืนม้าต่ำและใช้แขนระยะสั้นอย่างไร อ่านมวยกวางตุ้งยืนต่ำ ไม่เตะสูง หรือดูรายละเอียดหลักสูตรได้ที่หน้าหย่งชุน แซมโบ้