หลักสูตรยูโด IMAC Dojo · Level 1
ท่ายูโด Level 1: Kesa Gatame — คุมไหล่ด้วยฐานที่เคลื่อนตามได้
Kesa Gatame เป็นท่ากดด้านข้างที่คุมแขนและช่วงไหล่ของคู่ฝึก การวางน้ำหนักกับฐานขาทำงานร่วมกัน จึงไม่ได้อาศัยการกอดคอแน่นเพียงอย่างเดียว

เรียบเรียงโดย Phoenix — ผู้ร่วมก่อตั้ง IMAC Dojo
ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (Phoenix)ผู้ร่วมก่อตั้ง IMAC Dojoอัปเดต 29 ก.ย. 2569
- ผู้เขียน
- ธนินพงษ์ ศุภพิทักษ์พงษ์ (Phoenix)
- เผยแพร่
- ปรับปรุงล่าสุด
- แหล่งข้อมูล
- 2
- เวลาอ่าน
- 3 นาที
คำตอบสั้น ๆ
Kesa Gatame เป็นท่ากดด้านข้างที่คุมแขนและช่วงไหล่ของคู่ฝึก การวางน้ำหนักกับฐานขาทำงานร่วมกัน จึงไม่ได้อาศัยการกอดคอแน่นเพียงอย่างเดียว
สรุปประเด็นสำคัญ
- ดูแขนข้างใกล้ของคู่ฝึกว่ายังถูกควบคุมหรือหลุดออก
- ดูตำแหน่งขาที่ช่วยรักษาฐานเมื่อร่างกายเคลื่อน
- ดูช่วงอกสัมผัสลำตัวส่วนบน โดยไม่ใช้แรงบิดคอ
ขณะดูท่ากด ลองเปลี่ยนจากคำถามว่า “กดแรงแค่ไหน” เป็น “เมื่อคู่ฝึกขยับ ฐานยังอยู่หรือไม่” จะเห็นบทบาทของขาและลำตัวชัดขึ้น
สารบัญบทความ
ชื่อท่านี้บอกอะไร
袈裟固 (เคซะกาตาเมะ) เป็นท่ากดตรึง ชื่อ袈裟หมายถึงผ้าที่พาดเฉียง จึงเป็นภาพจำของการควบคุมจากด้านข้างเฉียงผ่านลำตัว
หลักการที่ทำให้ท่านี้เกิดขึ้น
คำอธิบายโคโดกันให้ควบคุมแขนข้างใกล้และจับปกด้านหลัง แล้วใช้ด้านข้างช่วงอกควบคุมลำตัวส่วนบน ความมั่นคงจึงมาจากการเชื่อมแขนกับลำตัวและฐาน ไม่ใช่การดึงศีรษะอย่างเดียว
การกดใน袈裟固เกิดจากการเชื่อมแขนที่ควบคุมผู้รับกับด้านข้างของลำตัวผู้กด ไม่ใช่การวางน้ำหนักลงบนหน้าอกอย่างเดียว ให้ดูว่าผู้รับมีช่องหมุนหัวไหล่เข้าหาผู้กดหรือไม่ และฐานขาของผู้กดยังช่วยรักษาทิศของลำตัวอย่างไร เมื่อผู้รับเริ่มขยับ ภาพที่สำคัญกว่าท่าเริ่มต้นคือการรักษาการเชื่อมต่อนี้
ดูคลิปอย่างไรให้เห็นรายละเอียด
- ดูแขนข้างใกล้ของคู่ฝึกว่ายังถูกควบคุมหรือหลุดออก
- ดูตำแหน่งขาที่ช่วยรักษาฐานเมื่อร่างกายเคลื่อน
- ดูช่วงอกสัมผัสลำตัวส่วนบน โดยไม่ใช้แรงบิดคอ
จุดที่มักสับสน
Kuzure Kesa Gatame เปลี่ยนการควบคุมแขนข้างหนึ่งเป็นการสอดใต้รักแร้ฝั่งไกล ชื่อคล้ายกันแต่จุดจับต่างกัน การกอดแน่นจนขาไม่ปรับตามยังทำให้ฐานเสียได้
จุดต่างจาก崩袈裟固คือทางเดินของแขนอีกข้าง: นิยามโคโดกันของ袈裟固ใช้การจับปกหลัง ขณะที่แบบ崩สอดแขนใต้รักแร้ฝั่งไกล จึงไม่ควรเรียกทุกภาพที่นั่งข้างลำตัวว่าเป็นท่าเดียวกัน และไม่ควรชดเชยช่องว่างด้วยการดึงคอผู้รับให้แน่นขึ้น
นำไปทบทวนในการฝึก
ให้ครูตรวจการคุมแขนก่อนเพิ่มการเคลื่อนของคู่ฝึก ซ้อมรักษาฐานด้วยแรงต้านที่ตกลงกันและหยุดเมื่อคู่ฝึกส่งสัญญาณ การกดคงที่แรงขึ้นไม่ใช่คำตอบเดียวของการหลุด
Level ในบทความนี้เป็นลำดับหลักสูตรของ IMAC Dojo ใช้บทความและคลิปเพื่อเตรียมคำถามและทบทวนร่วมกับครู การฝึกจริงต้องมีคู่ฝึก พื้นที่ และการควบคุมที่เหมาะสม
ญี่ปุ่นมีสื่อการสอนของ日本武道館ที่จัดการสลับขาและการเคลื่อนตัวบนพื้นไว้คู่กับบท袈裟固 ประเด็นสำหรับผู้เรียนคือท่ากดมีการปรับฐานเมื่อคู่ฝึกเคลื่อน ไม่ใช่จำภาพนิ่งเพียงภาพเดียว ใช้คลิปถามครูว่าควรปรับฐานอย่างไรโดยยังควบคุมแขนและไม่กดคอ
อ่านต่อให้เชื่อมโยงกัน
Kesa Gatame — คลิปสอน 1
คลิปของ IMAC Dojo สำหรับดูประกอบบท Kesa Gatame สังเกตหลักการและจุดเปรียบเทียบที่อธิบายไว้ในบทความ
วิดีโอเผยแพร่
แหล่งข้อมูลและอ่านเพิ่มเติม
- 袈裟固 — 講道館 柔道 技名称一覧 — 講道館แหล่งอ้างอิงเข้าถึง 29 ก.ย. 2569
- 少年少女武道指導書:柔道・基本的指導方法 — 日本武道館แหล่งอ้างอิงเข้าถึง 29 ก.ย. 2569
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมคู่ฝึกดึงแขนออกแล้วท่ากดหลวม
แขนข้างใกล้เป็นส่วนหนึ่งของการคุมช่วงไหล่ เมื่อหลุดออกควรกลับไปจัดการควบคุมกับครู แทนบีบคอชดเชย
ต่างจาก Kuzure Kesa Gatame อย่างไร
ให้ดูแขนอีกข้าง รูปแบบ Kuzure ใช้การสอดใต้รักแร้ฝั่งไกล แทนรูปแบบจับปกหลังของ Kesa Gatame
ควรมองขาหรือแขนก่อน
เริ่มดูแขนที่ถูกคุม แล้วตามไปดูฐานขาว่ารองรับการเคลื่อนของลำตัวอย่างไร ทั้งสองส่วนสัมพันธ์กัน
อยากเริ่มเรียนศิลปะการต่อสู้?
ส่งข้อความหา IMAC Dojo เพื่อปรึกษาว่าหลักสูตรไหนเหมาะกับอายุ เป้าหมาย และพื้นฐานของผู้เรียน
สอบถามผ่าน LINE Officialบทความที่เกี่ยวข้อง
หัวข้อและหลักสูตรที่เกี่ยวข้อง
ยูโดในประเทศไทย

